Željeznička stanica Beograd Centar – “Prokop”

Željeznička stanica Beograd Centar / Foto: Mladen Žarković

Ideja o realizaciji projekta “Prokop” datira još iz 1971.  godine, a realizacija samog projekta gradnje železničke stanice Beograd Centar je započela 1976. godine. Od te godine, pa do dana današnjeg, nakon tačno 40 godina, u ovaj čuveni železnički projekat su uloženi milioni I milioni  evra, a mnogo novca nikada nije iskorišćeno u svrhu završetka  gradnje „Prokopa“ već je taj novac završavao na raznim drugim projketima, ili bolje reći raznim drugim državnim i privatnim interesima tadašnjih Vlada u Republici.

Železnička stanica Beograd Centar je građena u periodu od 1976. do 1996. u više navrata, i uz mnogo prekida. Nakon 1996. godine radovi na ovoj železničkoj stanici su trajno prekinuti. Poslednji pokušaj za pokretanje nastavka radova dogodio se 2005. godine kada je potpisan ugovor sa mađarskom firmom „Trigranit“, međutim ubrzo je ugovor raskinut, jer je pomenuta mađarska kompanija zahtevala dodatne uslove koji nisu bili od interesa za tadašnju Republiku SiCG.

Željeznička stanica Beograd Centar / Foto: Mladen Žarković

Željeznička stanica Beograd Centar / Foto: Mladen Žarković

Dana 3.12.2014. godine, posle gotovo skoro dve decenije od obustave radova, na gradilište železničke stanice beograd Centar se vraćaju radnici. Naime, Vlada Republike Srbije potpisla je ugovor sa Vladom Kuvajta, kojim vlada te države odobrava kredit za nastavak gradnje železničke stanice Beograd Centar. Iznos kredita koji je dobijen od strane Kuvajta iznosio je 25 miliona evra. Radovi koji su počeli 3.12.2014. godine okončani su dana 26.1.2016. godine, i završetak tih radova predstavlja prvu fazu gradnje železničke stanice Beograd Centar i kompleksa koji taj projekat obuhvata.

Prva faza radova na izgradnji Beograd Centra je podrazumevala sledeće:

  • Izgradnju 3,4,7 i 8 koloseka
  • Rekonstrukciju 9 i 10 koloseka
  • Izradu donjeg stroja, nabavku materijala i opreme za kasniji nastavak gradnje prvog i drugog koloseka
  • Izrada građevinsko- zanatskih radova na pet od ukupno šest perona stanice
  • Izrada instalaterskih radova
  • Uredjenje podhodnika, stepeništa
  • Opremanje stanice signalno-sigurnosnim uređajima
  • Izrada razglasa, postavljanje telekomunikacione opreme duž stanice.
  • Saniranje hidroizolacije na ploči (kota 105)
  • Izgradnja kontaktne mreže i četiri trafo stanice
  • Izrada dispečerskih uređaja
  • Opremanje rasputnica Karađorđev park i Dedinje elektronskim signalno- sigurnosnim uređajima, kao i rekonstrukcija i opremanje stanične postavnice.
  • Postavljanje video nadzora, kao i elektronskih uređaja za informisanje putnika.

Radove je izvodio konzorcijum firmi okupljenih oko „Energoprojekt Opreme“, a u čijem sastavu su i „Energoprojekt Niskogradnja“, „Energoprojekt Visokogradnja“, „ZGOP“ i „AžD“.

Željeznička stanica Beograd Centar / Foto: Mladen Žarković

Željeznička stanica Beograd Centar / Foto: Mladen Žarković

Druga faza

Druga faza izgradnje i uređenja železničkog kompleksa stanice Beograd Centar podrazumeva izgradnju pristupnih saobraćajnica sa autoputa E75, kao i drugih okolnih saobraćajnica, sa pratećom infrastrukturom, izgradnju stanične zgrade, kao i komercijalno-poslovni objekti na ploči koja se proteže iznad stanice, čija ukupna površina treba da iznosi više od 100.000m². Nakon druge faze koja bi trebala da bude završena za oko dve godine, Beograd će dobiti novu, savremenu železničku stanicu po važećim evropskim standardima.

Prema rečima nadležnih, za potpuno izmeštanje saobraćaja sa trenutne Glavne železničke stanice u Savskoj ulici, biće potrebno nešto više od godinu dana. Početak radova na drugoj fazi izgradnje železničke stanice Beograd Centar se očekuju u Martu tekuće godine, takođe iz sredstava kuvajtskog kredita.

Danas, u Beograd Centar staju vozovi iz sistema gradske železnice BG:Voz, kao i dva para regionalna voza, koja svoje putovanje počinju, odnosno završavaju u ovoj železničkoj stanici, a reč je o vozovima na relaciji Beograd-Novi Sad, na kojima saobraćaju garniture serije 413 ( Stadler Flirt III).

Železnička stanica Beograd Centar – „Prokop“ je deo projekta rasterećenja gradskog jezgra. Projekat koji se sprovodi u saradnji sa preduzećem „Beogračvor“ podrazumeva izmeštanje Glavne železničke stanice u „Prokop“, zatim izmeštanje teretne stanice Beograd Spoljna iz centra gradskog jezgra, izgradnju robno-transportnog centra u Ranžirnoj stanici Beograd, izgradnju tehničko-putničke stanice Kijevo, i rekonstrukcija i opremanje tehničko-putničke stanice Zemun, kao i nastavak realizacije projkata izgradnje obilazne pruge oko Beograda koja podrazumeva izgradnju pruge Beli Potok- Vinča-Pančevo, kao i izgradnju mosta preko Dunav, što će predstavljati najveći poduhvat na obilaznici. Trenutno je izgradjena obilazna pruga oko grada Beograda na deonici Jajinci (Resnik)-Ostružnica- Surčin- Batajnica, a u radovima je i izgradnja i rekonstrukcija nove dvokolosečne pruge Pančevački most- Pančevo.

Nakon završenih svih planiranh projekata, putnički i teretni železnički saobraćaj moći će da se odvija dosta jednostavnije, bezbednije i racinolanije.

Galeriju fotografija pogledajte na linku.

Piše: Mladen Žarković

Mladen je mladi entuzijast i veliki zaljubljenik u željeznicu. Student je Građevinskog fakulteta u Beogradu gdje studira željezničku infrastrukturu. Također je i voditelj i osnivač stranice Vozovi i željeznička infrastruktura gdje redovito objavljuje slike željezničke tematike sa svojih putovanja željeznicom.